Lise Meitner'ın Serüveni

         

      

           1878 lerde Avsuturaya 'da kültürlü ve başarılı bir ailenin 3. çocuğu olarak dünyaya doğan Lise, çocukluğundan beri başarılı bir yaşam sürmüştür. Bu süreçte ailesinin de desteğini alan Lise ilk engeliyle karşılaşmıştır bile. O dönemde bir kızın akademik gelişimi ve eğitimine devam etmesi çok da ılımlı karşılanmıyordu ki ailesi de bu konuda hem fikirdi. Ancak babası bu konuda farklı alanda destek vererek özel dersler almasını sağladı. Başarılı bir eğitim hayatından sonra 1907 yılında Berlin' e geldi. 

            Lise' nin asıl zorlu günleri şimdi başlıyordu. Almanya 'da o dönem bir bayan bilim insanı çok da hoş karşılanmıyordu. Ama Lise'nın şansı onu karşılayan ünlü kimyacı Hahn ile tanışması ve çalışmaya başlaması olmuştu.

             Videoyu izleyiniz ve aşağıdaki sorulara cevap veriniz.

             

1) Bu videoda bilimin doğasının hangi unsurlarından bahsedebiliriz?

2) Sizce Lise 'yı bundan sonra nasıl bir süreç bekliyor?

      

    Lise, artık Hahn ile çalışmaya başlamıştı ve işler iyi gidiyordu.1918 yılında çalışmalarının ilk ürünü olan, keşfettekleri yeni radyokatif element olan protaktinyumu duyurdular. Bu keşif ikisinin Alman bilim dünyasında ünlerini artırdı. 1918 yılında, Meitner, Kaiser Wilhelm Enstitüsü'nde radyoaktivite fiziği bölüm başkanı oldu. Daha sonra, 1926 yılında, Berlin Üniversitesi'ne ilk kadın profesör olarak atandı. Hahn ile ortak araştırmalarına devam ederken bir taraftan da kendi başına beta parçacıkları üzerine araştırmalarını sürdürmekteydi.

      1938'de Nazi partisi, Almanya' da yahudi bilim insanlarının hayatını değiştirdi. Bunlar Einstein, Lise gibi ünlü bilim insanlarıydı. Yahudi olmasına rağmen Avusturya vatandaşı olması Lise yı başlarda korudu fakat Avusturya da işgal edilince Lise artık Almanya dan ayrılmalıydı. Onu zorlu bir yolculuk bekliyordu fakat bir arkadaşının yardımı ile Hollanda ya gitti.

       Lise, Hollanda da olduğu süreçte bile çalışmaların devam etti ve Hahn ile mektuplaşarak ortak çalışmalarına devam ettiler. 

 Videoyu izleyiniz ve aşağıdaki sorulara cevap veriniz.

1) Lise, bu mektup karşısında şaşkınlığı bilimin doğası öğelerinden hangisi ile alakalıdır?

2) Bilimsel bir çalışmada tesadüfi bilgiler olur mu? 

     Bu süreçten sonra Lise nın çalışmaları yok sayılarak Hahn 1944 de Nobel kimya ödülünü tek başına lıp Lise dan hiç bahsetmeyerek ;Lise nın tüm emeklerini göz ardı etmiştir.

      Lise'nın çalışmalrı yok sayıldı fakat nobel ödülü alamasa da Planck ve Fermi ödüllerini alarak Bilim hayatına devam etti.

        Sizce tarihte Lise gibi bilim insanları varmıdır? Araştırınız.